Судови

Мапа
Основен суд Скопје 2
Основен суд Скопје 1 и 2 - Скопје за подрачјето на општините: Центар, Карпош, Ѓорче Петров, Сарај, Кисела Вода, Аеродром, Бутел, Гази Баба, Чаир , Шуто Оризари, Чучер Сандево, Сопиште, Студеничани, Зелениково, Петровец, Илинден и Арачиново
Основен суд Скопје 1
Адреса: Бул. Гоце Делчев„ б.б.
(02) 3292-633; (02) 3292-631
Основен суд Скопје 2
Адреса: Бул.„Гоце Делчев” бр.4
(02) 3115-737; (02) 3119-803
(02)3292-633
(02) 3292-631
www.osskopje2.mk
Основен суд Берово
Основен суд Берово за подрачјето на општините: Берово и Пехчево
бул.”Македонија” бб.
(033) 411-143
(033) 411-127
www.osberovo.mk
Основен суд Кавадарци
Основен суд Кавадарци за подрачјето на општините: Кавадарци и Росоман
Адреса: ул.„Нов Белград” бр.16
(043) 413-117
(043) 413-150
www.oskavadarci.mk
Основен суд Кичево
Основен суд Кичево за подрачјето на општините: Кичево, Вранешнтица, Другово, Зајас, Осломеј, Пласница и Македонски Брод, со Судско одделение во Македонски Брод
Адреса: бул.„Ослободување” бр.17
(045) 223-464
(045) 223-565
www.oskicevo.mk
Основен суд Кочани
Основен суд Кочани за подрачјето на општините: Кочани, Зрновци, и Чешиново - Облешево
Адреса: ул.“Никола Карев” бр.4
(033) 274-026
(033) 272-352
www.oskocani.mk
Основен суд Кратово
Основен суд Кратово за подрачјето на општината Кратово
Адреса: ул.“Јосиф Даскалов” б.б
(031) 481-018
(031) 481-986
www.oskratovo.mk
Основен суд - Крива Паланка
Основен суд Крива Паланка за подрачјето на општините: Крива Паланка и Ранковце
Адреса: ул.„Св. Јоаким Осоговски„ бр.142
(031) 375-322
(031) 374-822
www.oskrpalanka.mk
Основен суд - Крушево
Основен суд Крушево за подрачјето на општината Крушево
Адреса: ул.“Илинденска” б.б.
(047) 477-087
(048) 477-067
www.oskrusevo.mk
Основен суд Куманово
Основен суд Куманово за подрачјето на општините: Куманово, Липково и Старо Нагоричане
Адреса: ул.“11-ти Октомври” б.б.
(031) 411-555
(031) 422-876
www.oskumanovo.mk
Основен суд Неготино
Основен суд Неготино за подрачјето на општините: Неготино и Демир Капија
Адреса: ул.“Маршал Тито” б.б.
(043) 361-101
(043) 362-283
www.osnegotino.mk
Основен суд Битола
Основен суд Битола, за подрачјето на општините: Битола, Могила Новаци и Демир Хисар, со Судско одделение во Демир Хисар
Адреса: бул.„1-ви Мај” б.б.
(047) 223-066
(047) 239-352
www.osbitola.mk
Основен суд Охрид
Основен суд Охрид за подрачјето на општините: Охрид и Дебарца
Адреса: бул.„Македонски просветител” бб
(046) 261-156
(046) 262-138
www.osohrid.mk
Основен суд Прилеп
Основен суд Прилеп за подрачјето на општините: Прилеп, Долнени и Кривогаштани
Адреса: ул.Гоце Делчев„ б.б.
(048) 426-452
(048) 423-703
www.osprilep.mk
Основен суд Радовиш
Основен суд Радовиш за подрачјето на општините: Радовиш и Конче
Адреса: ул.“22-ри Октомври” бр.5
(032) 630-115
(032) 635-002
www.osradovis.mk
Основен суд Ресен
Основен суд Ресен за подрачјето на општината Ресен
Адреса: ул.“Таше Милошевски” б.б
047) 451-144
www.osresen.mk
Основен суд Свети Николе
Основен суд Свети Николе за подрачјето на општините: Свети Николе и Лозово
Адреса: ул.„Ленинова„ б.б.
(032) 443-991
(032) 433-127
www.ossvnikole.mk
Основен суд Скопје 1
Основен суд Скопје 1 и 2 - Скопје за подрачјето на општините: Центар, Карпош, Ѓорче Петров, Сарај, Кисела Вода, Аеродром, Бутел, Гази Баба, Чаир , Шуто Оризари, Чучер Сандево, Сопиште, Студеничани, Зелениково, Петровец, Илинден и Арачиново
Основен суд Скопје 1
Адреса: Бул. Гоце Делчев„ б.б.
(02) 3292-633; (02) 3292-631
Основен суд Скопје 2
Адреса: Бул.„Гоце Делчев” бр.4
(02) 3115-737; (02) 3119-803
(02)3292-633
(02) 3292-631
www.osskopje1.mk
Основен суд Струга
Основен суд Струга за подрачјето на општините: Струга и Вевчани
Адреса: ул.„Струшки кепенци„ б.б.
(046) 784-390
(046) 781-608
(046) 784-391
www.osstruga.mk
Основен суд Струмица
Основен суд Струмица за подрачјето на општините: Струмица, Василево, Босилово и Ново Село
Адреса: ул.“Ленинова” б.б.
(034) 346-624
(034) 346-674
www.osstrumica.mk
Основен суд Тетово
Основен суд Тетово за подрачјето на општините: Тетово, Боговиње, Брвеница, Желино, Јегуновце и Теарце
Адреса: ул.“Илинденска” б.б.
(044) 330-688
(044) 339-322
www.ostetovo.mk
Основен суд Штип
Основен суд Штип за подрачјето на општините: Штип, Карбинци и Пробиштип, со Судско одделение во Пробиштип
Адреса: ул.„Генерал Михајло Апостолски” бр.18
(032) 391-827
www.osstip.mk
Основен суд Велес
Основен суд Велес за подрачјето на општините: Велес, Градско и Чашка
Адреса: ул.“Маршал Тито” бр.53
(043) 231-594
(043) 223-622
www.osveles.mk
Основен суд Виница
Основен суд Виница за подрачјето на општината Виница
Адреса: ул.„Бел Камен” бр.11
(033) 361-755
(033) 361-239
www.osvinica.mk
Основен суд Гевгелија
Основен суд Гевгелија за подрачјето на општините: Гевгелија, Богданци, Дојран и Валандово, со Судско одделение во Валандово
Адреса: ул.„Димитар Влахов” бр.2
(034) 212-936
(034) 212-851
www.osgevgelija.mk
Основен суд Гостивар
Основен суд Гостивар за подрачјето на општините: Гостивар, Врапчиште, Маврово и Ростуша
Адреса: ул.“Живко Брајковски” бр.1
(042) 272-060
(042) 212-411
www.osgostivar.mk
Основен суд Дебар
Основен суд Дебар за подрачјето на општините: Дебар и Жупа
Адреса: ул.„Вељко Влаховиќ” б.б.
(046) 831-404
(046) 831-600
www.osdebar.mk
Основен суд Делчево
Основен суд Делчево за подрачјето на општините: Делчево и Македонска Каменица
Адреса: бул.”Македонија” бб.
(033) 411-143
(033) 411-127
www.osdelcevo.mk

o Основен суд Скопје 1
Адреса: Бул. Гоце Делчев„ б.б.
(02) 3292-633; (02) 3292-631
Основен суд Скопје 2
Адреса: Бул.„Гоце Делчев” бр.4
(02) 3115-737; (02) 3119-803
o (02)3292-633
(02) 3292-631
o www.osskopje2.mk
o Основен суд Скопје 1 и 2 - Скопје за подрачјето на општините: Центар, Карпош, Ѓорче Петров, Сарај, Кисела Вода, Аеродром, Бутел, Гази Баба, Чаир , Шуто Оризари, Чучер Сандево, Сопиште, Студеничани, Зелениково, Петровец, Илинден и Арачиново

o бул.”Македонија” бб.
o (033) 411-143
(033) 411-127
o www.osberovo.mk
o Основен суд Берово за подрачјето на општините: Берово и Пехчево

o Адреса: ул.„Нов Белград” бр.16
o (043) 413-117
(043) 413-150
o www.oskavadarci.mk
o Основен суд Кавадарци за подрачјето на општините: Кавадарци и Росоман

o Адреса: бул.„Ослободување” бр.17
o (045) 223-464
(045) 223-565
o www.oskicevo.mk
o Основен суд Кичево за подрачјето на општините: Кичево, Вранешнтица, Другово, Зајас, Осломеј, Пласница и Македонски Брод, со Судско одделение во Македонски Брод

o Адреса: ул.“Никола Карев” бр.4
o (033) 274-026
(033) 272-352
o www.oskocani.mk
o Основен суд Кочани за подрачјето на општините: Кочани, Зрновци, и Чешиново - Облешево

o Адреса: ул.“Јосиф Даскалов” б.б
o (031) 481-018
(031) 481-986
o www.oskratovo.mk
o Основен суд Кратово за подрачјето на општината Кратово

o Адреса: ул.„Св. Јоаким Осоговски„ бр.142
o (031) 375-322
(031) 374-822
o www.oskrpalanka.mk
o Основен суд Крива Паланка за подрачјето на општините: Крива Паланка и Ранковце

o Адреса: ул.“Илинденска” б.б.
o (047) 477-087
(048) 477-067
o www.oskrusevo.mk
o Основен суд Крушево за подрачјето на општината Крушево

o Адреса: ул.“11-ти Октомври” б.б.
o (031) 411-555
(031) 422-876
o www.oskumanovo.mk
o Основен суд Куманово за подрачјето на општините: Куманово, Липково и Старо Нагоричане

o Адреса: ул.“Маршал Тито” б.б.
o (043) 361-101
(043) 362-283
o www.osnegotino.mk
o Основен суд Неготино за подрачјето на општините: Неготино и Демир Капија

o Адреса: бул.„1-ви Мај” б.б.
o (047) 223-066
(047) 239-352
o www.osbitola.mk
o Основен суд Битола, за подрачјето на општините: Битола, Могила Новаци и Демир Хисар, со Судско одделение во Демир Хисар

o Адреса: бул.„Македонски просветител” бб
o (046) 261-156
(046) 262-138
o www.osohrid.mk
o Основен суд Охрид за подрачјето на општините: Охрид и Дебарца

o Адреса: ул.Гоце Делчев„ б.б.
o (048) 426-452
(048) 423-703
o www.osprilep.mk
o Основен суд Прилеп за подрачјето на општините: Прилеп, Долнени и Кривогаштани

o Адреса: ул.“22-ри Октомври” бр.5
o (032) 630-115
(032) 635-002
o www.osradovis.mk
o Основен суд Радовиш за подрачјето на општините: Радовиш и Конче

o Адреса: ул.“Таше Милошевски” б.б
o 047) 451-144
o www.osresen.mk
o Основен суд Ресен за подрачјето на општината Ресен

o Адреса: ул.„Ленинова„ б.б.
o (032) 443-991
(032) 433-127
o www.ossvnikole.mk
o Основен суд Свети Николе за подрачјето на општините: Свети Николе и Лозово

o Основен суд Скопје 1
Адреса: Бул. Гоце Делчев„ б.б.
(02) 3292-633; (02) 3292-631
Основен суд Скопје 2
Адреса: Бул.„Гоце Делчев” бр.4
(02) 3115-737; (02) 3119-803
o (02)3292-633
(02) 3292-631
o www.osskopje1.mk
o Основен суд Скопје 1 и 2 - Скопје за подрачјето на општините: Центар, Карпош, Ѓорче Петров, Сарај, Кисела Вода, Аеродром, Бутел, Гази Баба, Чаир , Шуто Оризари, Чучер Сандево, Сопиште, Студеничани, Зелениково, Петровец, Илинден и Арачиново

o Адреса: ул.„Струшки кепенци„ б.б.
o (046) 784-390
(046) 781-608
(046) 784-391
o www.osstruga.mk
o Основен суд Струга за подрачјето на општините: Струга и Вевчани

o Адреса: ул.“Ленинова” б.б.
o (034) 346-624
(034) 346-674
o www.osstrumica.mk
o Основен суд Струмица за подрачјето на општините: Струмица, Василево, Босилово и Ново Село

o Адреса: ул.“Илинденска” б.б.
o (044) 330-688
(044) 339-322
o www.ostetovo.mk
o Основен суд Тетово за подрачјето на општините: Тетово, Боговиње, Брвеница, Желино, Јегуновце и Теарце

o Адреса: ул.„Генерал Михајло Апостолски” бр.18
o (032) 391-827
o www.osstip.mk
o Основен суд Штип за подрачјето на општините: Штип, Карбинци и Пробиштип, со Судско одделение во Пробиштип

o Адреса: ул.“Маршал Тито” бр.53
o (043) 231-594
(043) 223-622
o www.osveles.mk
o Основен суд Велес за подрачјето на општините: Велес, Градско и Чашка

o Адреса: ул.„Бел Камен” бр.11
o (033) 361-755
(033) 361-239
o www.osvinica.mk
o Основен суд Виница за подрачјето на општината Виница

o Адреса: ул.„Димитар Влахов” бр.2
o (034) 212-936
(034) 212-851
o www.osgevgelija.mk
o Основен суд Гевгелија за подрачјето на општините: Гевгелија, Богданци, Дојран и Валандово, со Судско одделение во Валандово

o Адреса: ул.“Живко Брајковски” бр.1
o (042) 272-060
(042) 212-411
o www.osgostivar.mk
o Основен суд Гостивар за подрачјето на општините: Гостивар, Врапчиште, Маврово и Ростуша

o Адреса: ул.„Вељко Влаховиќ” б.б.
o (046) 831-404
(046) 831-600
o www.osdebar.mk
o Основен суд Дебар за подрачјето на општините: Дебар и Жупа

o Адреса: бул.”Македонија” бб.
o (033) 411-143
(033) 411-127
o www.osdelcevo.mk
o Основен суд Делчево за подрачјето на општините: Делчево и Македонска Каменица

Судови со проширена надлежност со седиште во Скопје, Битола, Велес, Гостивар, Кочани, Куманово, Охрид, Прилеп, Струга, Струмица, Тетово и во Штип

Мапа
Кочани
Основен суд во Кочани со седиште во градот Кочани за подрачјето на судовите во: Кочани, Берово, Виница и Делчево


Куманово
Основен суд во Куманово со седиште во градот Куманово за подрачјето на судовите во: Куманово, Кратово и Крива Паланка


Битола
Основен суд во Битола со седиште во градот Битола за подрачјето на судовите во: Битола и Ресен


Охрид
Основен суд во Охрид со седиште во градот Охрид за подрачјето на судовите во: Охрид


Прилеп
Основен суд во Прилеп со седиште во градот Прилеп за подрачјето на судовите во: Прилеп и Крушев


Струга
Основен суд во Струга со седиште во градот Струга за подрачјето на судовите во: Струга


Струмица
Основен суд во Струмица со седиште во градот Струмица за подрачјето на судовите во: Струмица и Радовиш


Тетово
Основен суд во Тетово со седиште во градот Тетово за подрачјето на судовите во: Тетово


Штип
Основен суд во Штип со седиште во градот Штип за подрачјето на судовите во: Штип и Свети Николе


Велес
Основен суд во Велес со седиште во градот Велес за подрачјето на судовите во: Велес, Гевгелија, Кавадарци и Неготино


Гостивар
Основен суд во Гостивар со седиште во градот Гостивар за подрачјето на судовите во: Гостивар, Кичево и Дебар


o
o
o
o Основен суд во Кочани со седиште во градот Кочани за подрачјето на судовите во: Кочани, Берово, Виница и Делчево

o
o
o
o Основен суд во Куманово со седиште во градот Куманово за подрачјето на судовите во: Куманово, Кратово и Крива Паланка

o
o
o
o Основен суд во Битола со седиште во градот Битола за подрачјето на судовите во: Битола и Ресен

o
o
o
o Основен суд во Охрид со седиште во градот Охрид за подрачјето на судовите во: Охрид

o
o
o
o Основен суд во Прилеп со седиште во градот Прилеп за подрачјето на судовите во: Прилеп и Крушев

o
o
o
o Основен суд во Струга со седиште во градот Струга за подрачјето на судовите во: Струга

o
o
o
o Основен суд во Струмица со седиште во градот Струмица за подрачјето на судовите во: Струмица и Радовиш

o
o
o
o Основен суд во Тетово со седиште во градот Тетово за подрачјето на судовите во: Тетово

o
o
o
o Основен суд во Штип со седиште во градот Штип за подрачјето на судовите во: Штип и Свети Николе

o
o
o
o Основен суд во Велес со седиште во градот Велес за подрачјето на судовите во: Велес, Гевгелија, Кавадарци и Неготино

o
o
o
o Основен суд во Гостивар со седиште во градот Гостивар за подрачјето на судовите во: Гостивар, Кичево и Дебар

Седиштето на Апелационен суд се наоѓа во Скопје, Битола, Гостивар и Штип

Мапа
Апелационен суд Битола
Апелационен суд во Битола за подрачјата на основните судови во Битола, Крушево, Охрид, Прилеп, Ресен и Струга
Адреса: бул.”1-ви мај” бб
(047) 239-319
www.asbitola.mk
Апелационен суд Скопје
Апелационен суд Скопје за подрачјата на основните судови во Велес, Гевгелија, Кавадарци, Кратово, Крива Паланка, Куманово, Неготино, Скопје 1 - Скопје и Скопје 2 - Скопје
Адреса: бул.”Крсте Мисирков” бб
(02) 3163-136
(02) 3137-072
www.asskopje.mk
Апелационен суд Штип
Апелационен суд Штип за подрачјата на основните судови во Берово, Виница, Делчево, Кочани, Радовиш, Свети Николе, Струмица и Штип
Адреса: ул.“Генерал Михајло Апостолски” бр.16
(032) 391-037
(032) 393-455
www.asstip.mk
Апелационен суд Гостивар
Апелациониот суд во Гостивар за подрачјата на основните судови во Гостивар, Тетово, Кичево и Дебар
Адреса: ул.„Живко Брајковски„ бр.1
(042) 221-545
(042) 221-544
www.asgostivar.mk

o Адреса: бул.”1-ви мај” бб
o (047) 239-319
o www.asbitola.mk
o Апелационен суд во Битола за подрачјата на основните судови во Битола, Крушево, Охрид, Прилеп, Ресен и Струга

o Адреса: бул.”Крсте Мисирков” бб
o (02) 3163-136
(02) 3137-072
o www.asskopje.mk
o Апелационен суд Скопје за подрачјата на основните судови во Велес, Гевгелија, Кавадарци, Кратово, Крива Паланка, Куманово, Неготино, Скопје 1 - Скопје и Скопје 2 - Скопје

o Адреса: ул.“Генерал Михајло Апостолски” бр.16
o (032) 391-037
(032) 393-455
o www.asstip.mk
o Апелационен суд Штип за подрачјата на основните судови во Берово, Виница, Делчево, Кочани, Радовиш, Свети Николе, Струмица и Штип

o Адреса: ул.„Живко Брајковски„ бр.1
o (042) 221-545
(042) 221-544
o www.asgostivar.mk
o Апелациониот суд во Гостивар за подрачјата на основните судови во Гостивар, Тетово, Кичево и Дебар

Управниот суд со седиште во Скопје, како еден од носителите на судската власт во судскиот систем на Република Македонија, кој судската власт ја врши на целата територија на РМ, е основан согласно со Законот за судовите („Службен весник на РМ“ бр.58/06), а со работа започна на 5.12.2007 година, со преземање на нерешените предмети од управната област, од Врховниот суд на Република Македонија

Надлежност на судот

Управниот суд, заради обезбедување судска заштита на правата и правните интереси на физичките и правните лица и заради обезбедување на законитоста, во управни спорови одлучува за законитоста на актите на органите на државната управа, Владата, други државни органи, општините и градот Скопје, организации утврдени со закон и на правни и други лица во вршење на јавни овластувања (носители на јавни овластувања), кога решаваат за правата и обврските во поединечни управни работи, како и за актите донесени во прекршочна постапка. Конкретно, Управниот суд е надлежен да решава:

 - за законитоста на поединечните акти донесени во изборната постапка и на поединечните акти за избори, именувања и разрешувања на носители на јавни функции, ако тоа е определено со закон, како и за актите за именување, назначување и разрешување на раководни државни службеници, ако поинаку не е определено со закон,

- за законитоста на актите на органите на државната управа, Владата и носителите на јавни овластувања, донесени во форма на пропис, ако тие ги уредуваат поединечните односи,

- за спор што ќе произлезе од спроведувањето и извршувањето на одредбите на концесиските договори, договорите за јавни набавки кои се од јавен интерес и за секој договор во кој една од страните е државен орган, организација со јавни овластувања, јавно претпријатие, општините и градот Скопје, склучен од јавен интерес или заради вршење јавна служба (управен договор),

- против поединечни акти на органите на државната управа, Владата, други државни органи, општините и градот Скопје, организации утврдени со закон и на правни и други лица во вршење на јавни овластувања (носители на јавни овластувања), кога за решавање во втор степен против таквиот акт, не е обезбедена друга правна заштита и

-одлучува за судир на надлежности меѓу органите на Републиката, меѓу општините и градот Скопје, меѓу општините на градот Скопје и по споровите настанати за судир на надлежности меѓу општините и градот Скопје и носителите на јавни овластувања, ако тоа е предвидено со закон, доколку со Уставот или законите не е предвидена поинаква судска заштита.

За извршување на работите од својот делокруг, Управниот суд користи два ката од зградата што се наоѓа на ул. Орце Николов б.б. во Скопје

Огранизацијата на работата во Вишиот управен суд според Законот за судовите (Службен весник на РМ бр. 58/06, 35/08 и 150/10) и Законот за управните спорови (Службен весник на РМ бр. 62/06 и 150/10)

Вишиот управен суд е надлежен:

    - Да решава по жалбите против одлуките на Управниот суд донесени во прв степен;
    - Да одлучува за судир на надлежности меѓу органите на Републиката, меѓу општините и Градот Скопје, меѓу општините на Градот Скопје и по споровите настанати за судир на надлежности меѓу општините и Градот Скопје и носителите на јавните овластувања, ако тоа е предвидено со закон, доколку со Уставот или законите не е предвидена поинаква заштита  
    - да врши други работи определени со закон

Организацијата на работата во Врховниот суд според според Законот за судови (сл.весник бр.58/06)
Врховниот суд како највисок суд во државата, е надлежен:
- да решава во втор степен против одлуките на своите совети кога тоа е определено со закон;
- да решава во трет и последен степен по жалбите против одлуките на апелационите судови;
- да решава по вонредно правни лекови против правосилните одлуки на судовите и одлуките на своите совети кога тоа е определено со закон;
- да решава за судир на надлежност меѓу основните судови од подрачјето на различни апелациони судови, судир на надлежности меѓу апелационите судови, судир на надлежност меѓу Управниот суд и друг суд, судир на надлежност меѓу Вишиот управен суд и друг суд и да решава за месна надлежност кај овие судови;
- да одлучува по барање на странките и другите учесници во постапката за повреда на правото на судење во разумен рок, во постапка утврдена со закон пред судовите во Република Македонија во согласност со правилата и принципите утврдени со Европската конвенција на човекови права и
- да врши други работи определени со закон.

Својата функција да обезбедува единство во примената на законите од страна на судовите, Врховниот суд ја остварува меѓу другото и со:
- утврдува начелни ставови и начелни правни мислења по прашања, од значење за обезбедување на единство во примена на законите од страна на судовите, по сопствена иницијатива или по иницијатива на седниците на судиите или судските оддели од судовите и ги објавува на веб страницата на Врховниот суд на Република Македонија,
-  дава мислења по предлози за закони и други прописи кога со нив се уредуваат прашања од значење за работа на судовите,
- разгледува прашања во врска со работата на судовите, примената на законите и судската практика,
- донесува Деловник за својата работа,
- донесува програма за работа на судот,
- поднесува предлог до Судскиот совет на Република Македонија за времено упатување на судија во друг суд,
- поднесува барање за поведување на дисциплинска постапка против судија,
- поднесува барање за поведување на постапка пред Судскиот совет на Република Македонија за утврдување на трајно загубена способност за вршење на судиска функција,
- именува состав на Советот за одлучување по жалби против решение на Судскиот совет за разрешување на судија или изречена дисциплинска мерка, согласно закон,
- решава по барања за заштита на законитоста против одлуките на своите совети,
- одлучува по барање за изземање на Претседателот на Врховниот суд на Република Македонија,
- го разгледува извештајот за својата работа и извештаите за работата на судовите во Република Македонија од аспект на ажурноста и квалитетот на работата, донесува заклучоци по нив и се грижи за нивно спроведување и
- врши и други работи утврдени со закон.
Закон за изменување и дополнување на Законот за судовите (сл.весник бр.35/08)
Законот за изменување и дополнување на Законот за судови (сл.весник бр.150/10)

 

 

Уставното судство во Македонија за прв пат се востановува со Уставот на Социјалистичка Република Македонија од 1963 година. Уставниот суд на Македонија е конституиран и отпочнал со работа во 1964 година.

 


Во услови на федеративно уредена заедница на поранешна Југославија, во која Македонија беше федерална единка, Уставниот суд на Македонија како самостоен орган на Републиката за заштита на уставноста и законитоста, започна со работа на 15 февруари 1964 година. Неговата положба и надлежност беа уредени со Уставот, а постапката и правното дејство на неговите одлуки беа уредени со Законот за Уставниот суд на Македонија од 1963 година.

 


Пред воведувањето на овој посебен орган, претставничкиот односно законодавниот орган, истовремено бил и носител на уставноста, бидејќи се сметало дека создавачот на законите ја одредува и нивната уставност што, пак, било општо прифатен модел во системот на единството на власта, односно во земјите на народните демократии.

 


Потребата од воведување на уставното судство била непосредно поврзана со востановувањето на надлежноста на судовите во управните предмети, чии делокруг дотогаш се засновал на пресудување само во граѓанските и кривичните предмети. Со воведувањето на управниот спор, односно судската контрола на поединечните управни акти, функцијата на редовното судство се комплетирала опфаќајќи го граѓанското, кривичното и управното право. Тоа било израз на потребата, заштитата на правата на човекот и граѓанинот да се остварува преку судовите како посебни и независни органи кои ја вршат судската функција, а не преку арбитрерноста на управните и други органи. Судовите, ако сметале дека законот што треба да го применат не е во согласност со Уставот, имале право да му предложат на Врховниот суд да покрене постапка за оценување на согласноста на тој закон со Уставот. Во овој период, законодавниот орган го задржал правото на поништување, односно укинување на противуставните и незаконити прописи и други акти на извршниот орган, а овој орган, пак, во однос на актите на управата.

 


Со Уставот на Социјалистичка Република Македонија од 1974 година и Законот за основите на постапката и дејството на одлуките на Уставниот суд од 1976 година, се направија мали измени во надлежноста на Судот и правното дејство на неговите одлуки, но неговата позиција во однос на законодавната и извршната власт останаа неизменети. Уставниот суд беше дел од системот на единство на власта и имаше задача да ја обезбедува внатрешната хармонија на правниот поредок. Наспроти релативно ограничената надлежност (помеѓу другото, Уставниот суд немаше можност да укинува или поништува неуставни закони туку само да ја констатира нивната несогласност со Уставот), Уставниот суд во тој период играше значајна улога во заштитата на правниот поредок во рамките на поли-тичкиот систем заснован на принципот на единство на власта.
Една од основните функции на Уставниот суд според Уставот од 1974 година беше тој да ги следи појавите од интерес за остварување на уставноста и законитоста, да го известува законодавниот орган за состојбите и проблемите во врска со остварувањето на уставноста и законитоста и да му дава мислења и предлози за донесување и изменување на закони и за преземање на други мерки заради обезбедување на уставноста и законитоста. Всушност, во најголемиот број на случаи во кои интервенирал во однос на уставноста на законите, Уставниот суд во овој период, најчесто го практикувал методот на предупредување и укажување, оставајќи му на доносителот на законот сам да ја отстрани противуставноста на законот. На овој начин, свесно била одбегнувана дирекната касациона интервенција, создавајќи една атмосфера на колаборација во постигнувањето на заедничката цел.

 


Граѓаните на Република Македонија на референдумот одржан на 8 септември 1991 година, самопотврдувајќи ја плебисцитарно државноста и сувереноста на Република Македонија ја изразија својата волја и го дадоа својот глас Република Македонија да се конституира како суверена и самостојна држава Македонија, што уставноправно се заокружи со донесувањето на Уставот на Република Македонија на 17 ноември 1991 година.
Според Уставот, општествено-економскиот и политичкиот систем на Републиката се заснова на принципот на владеење на правото, човековите слободи и права, поделбата на власта, пазарната економија и другите темелни вредности на современото демократско општество.
Сегашниот Устав го конституира Уставниот суд на Република Македонија како орган на Републиката кој ја штити уставноста и законитоста и ги заштитува основните слободи и права на човекот и граѓанинот